الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

209

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

ابو حنيفه به اين استدلال كرده و گفته : قاضى در مورد شاهد زور به معرفى و رسوا كردن او بسنده مىكند و تعزير نمىكند و ابو يوسف و محمد گفته‌اند : او را با تعزير و حبس هر قدر صلاح بداند مجازات مىكند تا معلوم شود توبه كرده و تعزير كمتر از 75 تازيانه مىباشد . اين دو تن دربارهء تعزير در حق شاهد زور به حديث عمر استدلال كرده‌اند كه گفته است : شاهد زور چهل تازيانه مىخورد و صورتش سياه و دور گردانده مىشود و دليل داريم كه حكم سياه كردن صورت ، نسخ شده است ؛ زيرا سياه كردن صورت مثله است و پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - از مثله كردن ، گرچه در مورد سگ درنده باشد ، نهى كرده است . آنچه از عمر نقل شده است از باب تنبيه و تأديب و در موقعيتى است كه امام بداند راهى براى بازداشتن شاهد زور جز از اين طريق نيست و سياه كردن صورت هم از اين باب است و اگر مصلحت باشد از باب تنبيه جايز است و تعزير هم همين حكم را دارد . « 1 » نظر نگارنده : اگر ثابت شد سياه كردن صورت ، مثله است و پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - هم از آن نهى كرده است ديگر كسى حق ندارد براى تنبيه و سياست كردن مرتكب آن شود و منكر را با منكر دفع كند ، بلكه خليفه اولى و سزاوارتر است كه از سنّت پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - پيروى كند و از آن چه نهى كرده بازايستد . 21 . ابن قدامه : مسأله : هر كس شهادت دروغ دهد تأديب و در مراكز اجتماعى ، كه محل معرفى شاهد زور است ، قرار داده مىشود البته در صورتى كه ثابت شود وى به عمد شهادت دروغ داده است . اگر ثابت شود كه شاهد زور عمدى است ، تأديب او معيّن نشده است و اين تأديب به دست حاكم است اگر صلاح دانست تازيانه مىزند يا زندانى مىكند يا سرش را برهنه و برعكس روى حيوان سوار مىكند و او را خوار مىگرداند ؛ هر يك را خواست با وى انجام مىدهد و بيش از ده تازيانه نمىزند و شافعى گفته است بيش از 39 تازيانه نمىزند تا به كمترين حدها نرسد و ابن ابى ليلى گفته است : 75 تازيانه مىخورد كه اين يكى از دو قول ابو يوسف است و اوزاعى در مورد دو شاهد طلاق گفته است : هر يك صد تازيانه مىخورند و غرامت صداق را مىپردازند . . . . آنچه از عمر روايت شده - كه چهل تازيانه مىخورد و سياه و حبسش طولانى مىشود -

--> ( 1 ) . مبسوط ، ج 16 ، ص 145 .